Sosyal Yaşamda Aids Tehlikesi

Her türlü sağlık sorunlarınız için bilgilerinizi bırakın. Biz sizi arayalım.

Sosyal Yaşamda Aids Tehlikesi

Boş zamanları değerlendirme, daha çok sağlıklı yaşam amacına yöneldi. Pek çok kişi iş sonrası spor yapabilecekleri yerlere, squash merkezlerine, tenis alanlarına, vücut geliştirme salonlarına, sonrasında ise saunaya giderek rahatlamayı yeğliyor. Buralardaki yakın vücut teması ise pek çok spor meraklısının hevesine gölge düşürmekte. Bu yerler AİDS etkeninin kolaylıkla bulaşabileceği yerler midir? AlDS'li oranı yüksek tatil ülkeleri, örneğin Kenya, rezervasyonların iptali ile karşı karşıyadır. Pek çok turist Afrika'nın balta girmemiş ormanlarında düzenlenen fotosafarilere artık imrenerek bakmıyor. Çünkü tehlikeli maymun türü, ya da sivrisinekler aracılığıyla hastalık kapmaktan korkuyorlar. Kimileri, özellikle çocuklu aileler evlerinde besledikleri kedi ve köpeklerin durumunu da kuşkuyla gözden geçirmekteler. Sık gittikleri restoranın garson ve barmeninden de şüpheliler. Bir hristiyan geleneği olan "Abendmahl" de düşündürücü bulunuyor. Protestanlar bu geleneğe özgü ortak kupadan içki içmek anlayışının devam edip etmemesi gerektiğini soruyorlar.

Kuşku içinde olanlar genellikle kendilerini tedirgin edenin ne olduğunu da tam olarak bilememekteler. Boş zamanları değerlendirmede keyfimizi kaçıran, bizi kuşkuya iten düşüncelerin çoğu anlamsızdır. Çok az spor türünde tehlikeye neden olacak kanayan yara meydana gelmektedir. Hangi spor türlerini korkusuzca yapabileceğimiz, ne zaman tehlikede olacağımız konusunda bu bölümde bilgi verilmektedir.

Halka açık yüzme havuzundan AİDS bulaşabilir mi?

Hayır. Halka açık yüzme havuzları şüphe götürmez şekilde dezenfekte edilmektedir. Bu dezenfeksiyon sadece AİDS değil, diğer pek çok daha dirençli hastalık etkeni de gözönünde bulundurularak yapılmaktadır. Kesin olarak emin olmak istiyorsanız havuz sorumlusundan bilgi alınız.

Bu dezenfeksiyon işlemi denetlenmekte midir?

Evet. Genellikle Sağlık Bakanlığı'na bağlı görevlilerce. Bu kişiler düzenli olarak su örnekleri almakta ve gereken kontrolleri yapmaktadırlar. Havuzun dezenfeksiyon işlemlerinin kaydedildiği bir defterin tutulması da zorunluluktur. Bu defterlerde düzensizlik dikkati çekerse yetkililer sıkı denetim uygularlar.

Bütün yüzme havuzları denetlenmekte midir?

Halka açık, giriş için ücret talep edilen havuzlar için bu sorunun yanıtı evettir. Özel havuzlar, örneğin klüplere ait olanlar kontrole tabi değildirler.

Halka açık termal havuzlardan (kaplıcalardan) AİDS virüsü alınabilir mi?

Hayır. Bu havuzların da diğer halka açık yüzme havuzlarında olduğu gibi dezenfekte edilme zorunluluğu vardır. Şüpheleriniz varsa sorumlu kişiden bilgi alınız.

Sauna ya da buhar banyolarında hastalığın bulaşma tehlikesi var mıdır?

Hayır. Sauna ya da buhar banyolarında ısı virüsü öldürecek güçtedir. 56°C'nin üzerinde HIV (AİDS etkeni) ölür.

Halka açık plajlarda tehlike var mıdır?

Hayır. Deniz gibi büyük bir su kütlesi olasılığı en aza indirger. Kişi açık yara ile bile denize girse mikropla yarasının temasa gelmesi çok uç bir olasılıktır. Bu nedenle bu durumda ancak teorik bir tehlikeden söz edilebilir.

Hristiyan geleneği "Abendmahl'de kullanılan çanak virüsü bulaştırıcı olabilirini?

Hayır. Bardak ve yemek takımlarının ortak kullanımından bugüne kadar bulaşma meydana geldiği saptanamamıştır. Ağız yoluyla bulaşabilecek diğer enfeksiyon hastalıklarını önlemek için protestan kiliselerinde bardağı çevirerek içmek ya da çalkalayıp içmek anlayışı gelişmiştir. AİDS tehlikesinden söz edilemez.

Ev hayvanları AİDS taşıyıcısı olabilirler mi?

Hayır. Bugüne kadar kendiliğinden ya da deneysel amaçla ev hayvanlarına insan için son derece tehlikeli olan AİDS virüsünü bulaştırmak mümkün olmamıştır. Virüs, diğer canlılarda değil, insan vücudunda yaşayabilmektedir.

Modern hava taşımacılığı geliştikten sonra hastalık etkenlerinin daha çabuk yayılma gösterdiğinden söz ediliyor. Jetlerde bulaşma kaynakları var mı?

Hayır. Özellikle tatil amacıyla uçmak sosyal temas olanaklarını arttırıyor. İnsanlar birbirleriyle konuşuyorlar, el sıkışıyorlar, ya da birbirinin yanağına öpücük konduruyorlar. Birlikte yemek yeniliyor, belki de aynı bardaktan içiliyor, tuvalete gidiliyor, aynı kulaklık kullanılıyor. Bunları hiçbirisi tehlikeli değil. Ama uçaktaki komşunuzla tatil yerine ulaştığınızda korunmasız birlikte gecelemek elbette riskli.

AİDS etkeni bütün dünyaya yayılmış durumda mıdır?

Normal seyahat trafiğiyle ulaşılabilen bütün ülkelerde AİDS'e rastlanmaktadır. Ama hastalık değişik yerlerde değişik sıklıkta karşımıza çıkmaktadır.

Hangi ülkelerde HIV adlı virüse daha sık rastlanmaktadır?

Amerika Birleşik Devletleri'nde, Karayibler ve Afrika'nın Kenya, Zaire ve Uganda gibi ülkelerinde pek çok insanın bu virüsü taşıdığı bilinmektedir. Bu nedenle merkezi Afrika'da olan bir AİDS kuşağından sözedilmektedir. Avrupa'da da adı ve cilt rengi dışında tanımadıkları kişilerle cinsel ilişkide bulunanlar tehlikededirler.

Asya ve Doğu Avrupa ülkelerinde durum nasıldır?

Doğu Avrupa ülkelerinden bugüne kadar çok ender enfeksiyon hastalıkları ve diğer hastalıklar konusunda bildirimde bulunulmuştur. Mart 1987 ortalarına kadar Doğu Almanya'da HIV taşıyan 14 kişi bildirilmiştir. Yakın ve uzak doğuda görülen belli ölçüdeki yayılmanın daha çok bu ülkelere ulaşan ABD etiketli kan konserveleri yoluyla olduğu düşünülmektedir.

Bu kanlar ve ürünleri test yapılmayan döneme aittir. Buna karşın İsrail, Mısır, Türkiye gibi yakın doğu ülkeleriyle, Taylan, Seylan, Hindistan, Malezya gibi uzakdoğu ülkelerine yapılacak tatillerde bu ülke insanlarıyla kurulacak yakın ilişkilere dikkat edilmelidir.

AİDS'e sık rastlanan ülkelerde iç rahatlığıyla tatil yapılabilir mi? Örneğin Kenya'da safari yapmak nasıl bir düşünce?

Bu ülkelerde tatil yapılabilir. Gidilen ülkelerde yeni tanışılan kişilerle veya seyahat grubundan yeni tanıştığımız kişilerle korunmasız cinsel ilişkide bulunmanız tehlike getirir. Safariden veya bir deniz kenarı tatilinin vereceği keyiften AİDS korkusu nedeniyle fedakarlıkta bulunmak gereksizdir.

Tropikal ülkelerde ya da Afrika'da bir tatil düşünülüyor. Sivrisinek ya da diğer sokan hayvanlar virüsü taşırlar mı?

Hayır. Bugüne kadar sivrisinek sokmasıyla AİDS'e yakalanan insana rastlanmamıştır. Bu "sivrisinek teorisi"ne karşı tek kanıt değildir. Amerika'da geniş bataklık alanları, dolayısıyla binlerce sivrisineğin yaşadığı bölgeler vardır.

Örneğin Florida. Hastalık sivrisinekler aracılığıyla taşınıyor olsaydı, buralarda sivrisinekler tarafından en çok ısırılanların, örneğin çocukların hasta olmaları gerekirdi. Ama durum böyle değil. ABD'nin diğer eyaletlerinde olduğu gibi Florida'da da sekiz yıldan bu yana özellikle homoseksüeller, ilaç bağımlıları ve kan nakli yapılanlar bu hastalığa yakalanmak-talar. Nedeni ise bu virüsün insan kan ve sperminde çoğalması, sivrisinek gibi daha basit canlı türlerinin kanlarında çoğalamaması.

Yeşil maymun tarafından ısırılmam tehlike doğurur mu?

Hayır. Bu maymun türünün virüsün insanlara bulaşmasına aracılık ettiği başlangıçta sözü edilen bir şüpheydi. Kanıtlanmamıştır. AİDS etkeni HIV yanlızca insan vücut sıvılarında veya laboratuar koşullarında benzeri bir ortam sağlandığında üremektedir.

Hobi olarak futbol oynuyorum. Büyük turnuvalarda takımlar arasında forma değiştirmek bir gelenek. Tedirginlik duymakta haklı mıyım?

Hayır. Sorun yaratacak bir durum yoktur. Ter yoluyla bulaşma olmaz. Forma değiştirme zevkinden kendinizi mahrum etmeyin.

Spor sonrası ortak duş kullanmak, suların sıçraması bulaşma tehlikesini beraberinde getirir mi?

Kesinlikle hayır. Duş temiz değilse ayak mantarı kapabilirsiniz belki; ama AİDS değil. Ter bulaştırıcı değildir, üstelik sağlıklı deri yoluyla virüs vücuda giremez Biri ağzını suyla doldurup üzerinize püskürterek şakalaşsa bile tedirgin olmanız gerekmez.

Boks karşılaşmalarında önemli yaralanmalar olabiliyor, genellikle rakibin teri yüzünüze sıçrayabiliyor. Tehlikeli midir?

Tehlike büyük olmamakla birlikte gözardı da edilmemelidir. Her iki boksörde kanamalı yara meydana gelmiş ve yaraları birbirleriyle temas etmişse enfeksiyon meydana gelmiş olabilir. Elbette söz konusu iki kişiden biri AİDS virüsü taşıyorsa

Vücut geliştirme salonunda spor yapıyorum. Çalışırken ter adeta akıyor. Mikrop bulaşabilir mi?

Hayır. Ter enfeksiyon kaynağı değildir. Virüs yalnızca vücut sıvılarında yaşayabildiğinden, sentetik deri kaplı bir oturma yeri veya aletin sentetik deri kaplı kolu bulaştırıcı olamaz.

Solariumda bulaşma olur mu?

Hayır, bir tehlike söz konusu değildir. İki yönden aynı anda bronzlaştıran sandviç solarium aletlerinde sizin için yeni yayılmış bir folyo üzerine yatmaya dikkat edin. Böylelikle kendinizi diğer bulaşıcı hastalık etkenlerinden, -Süpüratif bakterilerden korumuş olursunuz.

Kendime plajda güneşlenmek için hasır kiralıyorum. Tehlikeli mi?

AİDS açısından tehlikeli değil. Yine de hijyenik nedenlerle tedbir olarak kendi havlunuzu hasırın üstüne seriniz.

Çıplaklar kampı üyelerinin özel bir önlem almaları gerekir mi?

Çıplaklığı yeğleyen kişilerin özel bir tedirginlik duymalarına gerek yoktur. Diğerleriyle birlikte plajda diledikleri biçimde bulunmalarına engel bir durum sözkonusu değildir. Mayolu yüzücüler için geçerli olan kurallar geçerlidir onlar için de: Yanlızca cinsel ilişki, uyuşturucu bağımlılarının mikroplu enjektörlerini ortak kullanım hastalık tehlikesi taşır. Çıplak denize girmeyi yeğlemenin AİDS'le ilişkisi yoktur.

Virüsü taşıyan kişiye ait havluyu kullanmak bulaştırıcı mıdır?

Hayır. AİDS virüsleri vücut dışı ortamda çabucak ölürler. Canlı virüslerin sağlam deriye temasları da bulaşma meydana getirmez. Yarasız, sağlıklı cilt virüsler için prezervatiften de daha az geçirgendir.

Restoranda homoseksüel bir aşçı çalışıyor. Bulaştırıcı olacağından kork-mam doğru mudur?

Hayır. Homoseksüel olan her kişi AİDS hastası demek değildir. Homo ya da heteroseksüel AİDS taşıyıcısı bir aşçının bulaştırıcı kabul edilip edilmeyeceği uzmanlar tarafından tartışılmaktadır. Alman Bulaşıcı Hastalıklar Kanunu'nda bir aşçının hangi sağlık nedenleri ile çalışmasının yasaklanacağı belirtilmiştir. HIV enfeksiyonu bugüne kadar çalışma izninin iptaline neden olmamıştır.

Grubumuzda aynı kadehten içki içme alışkanlığı var. Kadeh elden ele dolaşıyor ve herkes birbiri ardına aynı kadehten 'içki içiyor. Bu alışkanlık AİDS'e karşın sürdürülebilir mi?

Evet. AİDS bu alışkanlığı terketmek için bir neden değil. Aynı bardağı kullanmak bulaştırıcı değildir.

Umuma açık tuvaletler enfeksiyon kaynağı mıdır?

Hayır. AİDS hastalığının bulaşma yolları, tifo, paratifo gibi bağırsak enfeksiyonlarının bulaşma yollarına benzemez. Tuvalette kapı kollarına, klozet kapaklarına, lavabo kenarlarına dokunmakla AİDS enfeksiyonu bulaşmaz.

Not: "Sosyal Yaşamda Aids Tehlikesi" konusu ile ilgili okuduğunuz yazı tamamen bilgi amaçlıdır. Tıbbi tedavi yerine kullanılmamalıdır. Bu nedenle sağlığınızı riske atmayın ve bir doktora danışın.