|
|
Küçük Hücre Dışı Akciğer Kanseri (KHDAK)
Epidermoid karsinom (skuamöz hücreli karsinom): KHDAK’nin alt grubudur. En sık görülen tipi teÅŸkil eder (%35-40). Erkeklerde kadınlara göre daha sık görülür. Sigara içilmesine baÄŸlı olarak görülme sıklığı artış gösterir. DiÄŸer tip akciÄŸer kanserlerine göre çoÄŸunlukla büyük bronÅŸlardan köken alır ve daha ileri yaÅŸlarda görülür. GeliÅŸmesi diÄŸer tiplere göre daha yavaÅŸtır. Histolojik olarak yassı epitele benzer hücrelerin halkasal dizilimiyle meydana gelir. Bunun için yassı epitel hücreli karsinom da denir. En fazla hiler ve mediastinal lenf bezlerine metastaz yapar. Uzak metastazları diÄŸer tiplere göre daha azdır.
Adenokarsinom: KHDAK’nin alt grubudur. Histolojik bakımdan deÄŸiÅŸik tipleri olmakla birlikte glandüler yapı oluÅŸumuna meyilli küboidal veya kolumnar hücrelerden meydana gelir. Hava yolları epitelinin müsin salgılayan hücrelerinden veya bronÅŸiyal bezlerden köken alır. Müsin salgılayanı ve salgılamayanı vardır. Kadınlarda ve erkeklerde yaklaşık aynı oranlarda görülür. Tütün tiryakiliÄŸi ile iliÅŸkisi azdır. Epidermoid kanserlerden daha çok, anaplastik kanserlerden daha az habistirler. Çevresel yerleÅŸimleri diÄŸer tiplere oranla daha fazladır. Bu nedenle erkenden plevraya atlayarak bir plörezi tablosu ile kendini belli etmesi diÄŸer tip akciÄŸer kanserlerine oranla daha sık görülür. AkciÄŸer kanserinin alt tiplerinden biri olan adenokanserlerin farklılaÅŸmış bir tipini oluÅŸturan bronÅŸiyolo-alveolar kanserlerin çıkış yeri hakkında kesin bir fikir birliÄŸi bulunmasa da bunların bronÅŸiyol duvarındaki bazal hücrelerden köken aldığı ve dışarıya doÄŸru ilerleyerek alveolleri bir tabaka halinde kapladığı kabul edilmektedir. BronÅŸiyolo-alveolar kanserlerin histolojik yapısı adenokarsinomlarınkine benzer. Elektron mikroskobu ile yapılan çalışmalar bazı lezyonların tip II alveol epiteli hücrelerinden geliÅŸtiÄŸini göstermiÅŸtir. Hastalığın sıklığı hakkındaki rakamlar farklı olmakla birlikte akciÄŸer kanserlerinin %0.4-5’ini oluÅŸtururlar. 40-60 yaÅŸları arasında daha sık görülürler. Erkeklerde kadınlara oranla daha sıktır fakat bu sıklık akciÄŸer kanserinin diÄŸer tiplerindeki kadar belirgin deÄŸildir. BronÅŸiyolo-alveolar kanserlerin biyolojik davranışı deÄŸiÅŸiklikler gösterir. Tümör katı bir akciÄŸer nodülü ÅŸeklinde belirebilir ve yıllar süren yavaÅŸ bir geliÅŸme gösterebilir. Tümör, hastalığın henüz bir belirti vermediÄŸi erken bir devrede radyolojik bir muayene esnasında ortaya çıkabilir. Belirtiler diÄŸer akciÄŸer kanserlerinden çok da farklı deÄŸildir. Öksürük hep vardır, bol ve sulu bir balgam bulunabilir, balgamda çizgi veya balgamla karışık kan ÅŸeklinde hemoptizi bulunabilir. Genelde dispne (hava alamamak) vardır ve hastaların çoÄŸu solunum yetmezliÄŸine baÄŸlı olarak ölürler. Tedavisi diÄŸer bronÅŸ kanserlerinde olduÄŸu gibidir. Hastalığın henüz yaygın olmadığı nodüler oluÅŸumlarda cerrahi tedavi ile iyileÅŸme saÄŸlanabilir. Radyoterapinin ve seröz ilaçların etkisi yok denecek kadar azdır
Büyük hücreli anaplastik karsinom: KHDAK’ın alt grubudur. Bu tip muhtemelen epidermoid karsinomun anaplastik formudur. Büyük bronÅŸlar yerine küçük bronÅŸlardan köken alması ve erkenden metastaz yapma eÄŸiliminde olması ile epidermoid karsinomdan ayrılır.
