Her türlü sağlık sorunlarınız için bilgilerinizi bırakın. Biz sizi arayalım.
Kırık, Kırıklar
Kırık, genellikle önemli bir darbe veya direkt ya da endirekt bir
travma sonucu, bir kemiÂÄŸin kırılması halidir. ÖrneÄŸin topukları üzerine düşerek bir omur kemiÄŸi kırılabilir. ÇeÂÅŸitli kırık türleri vardır: Yerinden oynamayan kırıklar (kırılan kemik yerinden çıkmamışÂtır); yerinden çıkan kırıklar (kemiÄŸin iki ucu birbirinden ayrılmış veya birbiri üzerine binÂmiÅŸtir); açık kırıklar (kemiÄŸin bir ucu eti ve deriyi yarmış, bir yara açmıştır).
Kırık, nasıl anlaşılır?
Bir kemiÄŸin kırıldığını zamanında anlaÂmak, kaçınılmazdır, çünkü kırık kemiÄŸin doÄŸÂru olarak hareketsiz hale getirilmesi, ciddi komplikasyonları önler.
Üç ilkeye bağlı kalınmalıdır:
- Yaralıya, kazanın nasıl oluÅŸtuÄŸunu sorÂmak;
- Şüpheli yere dikkatle bakmak;
- Kırık olabilecek yere mümkün olduÄŸu kaÂdar az dokunmak.
Yaralıyı sorguya çekmek
Yaralı, hatırladığında kazanın hangi koÅŸulÂlarda geçtiÄŸini anlatır (araba çarpması, düşÂme, tekme...). Bazen bir çatırtı, sonra da ani bir dermansızlık hissetmiÅŸtir (bir uzvu kullanÂma yeteneÄŸinin yitirilmesi). Bu bazen topyekün vücut olabilir (düştükten sonra kalkamamak gibi). Biraz sonra, giderek ÅŸiddetlenen bir
aÄŸrı baÅŸlar. Bir ÅŸekil bozukluÄŸu olsa bile, kırık bölgesindeki ÅŸiÅŸme, bunu maskeleyebiÂlir.
Dikkatle bakmak
Şüpheliyseniz, vücutta kırıldığını sandığınız yere kesinlikle dokunmayın: Kırık oradaymış gibi davranın.
Mümkün olduğunca az ellemek
Bir tek uzuvda kırık olması halinde (yaralıÂnın baÅŸka yerinde bir ÅŸey yoktur), kırılan uzÂvu, kırığın altındaki ve üstündeki eklemleri oynatması önlenerek hareketsiz kılmak gereÂkir. Åžekil bozukluÄŸu varsa, olduÄŸu gibi bıraÂkın.
Kırık yüzünden ÅŸekli bozulmuÅŸ bir kol veÂya bacağı, düzeltmeye kalkışmayın, çünkü siÂnirleri, atardamarları ve büyük bir toplardaÂmarı zedeleyebilir, yırtabilir, kesebilirsiniz.
Yaralı sırtından ÅŸikâyet ediyorsa, belkemiÄŸinin kırıldığı hakkında en küçük bir şüpÂhe varsa, yardım yetiÅŸene kadar baÅŸ-belkemiÄŸl eksenini korumaya azami özeni gösterin, örÂneÄŸin, kendisini yan emniyet pozisyonuna geÂtirmek gerekirse
Kırık halinde, yaralıyı aç bırakın ki, gerektiÂÄŸinde anestezi yapılacaksa, gecikmeden yapı-labilsin.
Ciddi kırıklar
Bazı kemik kırılmaları tehlikesiz olmakÂla birlikte, daha büyük bir özenle davranmayı gerektiren çok daha ciddileri de vardır.
Eklem kırılmaları
Eklemin gelecekteki hareketliliğini tehlikeye atabilir (dirsek, diz, bilek...). Bu eklemleri, bulduğunuz gibi bırakmanız gerekir.
Açık kırıklar
Kemik, bakterilere karşı çok duyarlıdır. Pis bir yerle temas etmişse, lokal veya genel bir enfeksiyon ihtimali, kazayı izleyen ilk altı saat içinde cerrahi bir temizlik yapılmazsa, büyük olabilir. Yarayı temizlemeye kalkışmasanız, daha iyi olur. Yaralı derhal gereken servise kaldırılmalıdır.
Kanamalı kırıklar
Kırık kapalı da olsa, bazı kırılmalar, kırılan kemiÄŸin çevresindeki kas kitlesi dolayısıyla önemli kan kayıplarına sebep.olabilirler. ÖrÂneÄŸin, bir uyluk kemiÄŸi ya da leÄŸen kemiÄŸi kırığı, 1.5-2 litre kan kaybına sebep olabilir. Bu da kazazedeyi ÅŸok haline sürükleyebilir. Önlenmesi ÅŸarttır