|
|
GEBELİK,GEBELİĞİ ÖNLEYİCİ YÖNTEMLER VE CİNSEL YOLLA BULAŞAN HASTALIKLAR
Cinsel ilişki gebeliğe, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara ya da her ikisine birden yol açabilir. Bunların ikisinin de olmaması için her iki eşin de eşit sorumluluk yüklenmesi, istenmeyen bir gebelik olursa bu sorunun üstesinden gelmede eşit rol almaları gerekir. Bu gibi konularda, medikososyal merkezlerine, AÇSAP merkezlerine, sağlık ocaklarına ve hastanelerin ilgili birimlerine (aile hekimi, jinekoloji, üroloji) başvurulabilir. Telefonla danışmanlık hizmetleri veren merkezler de vardır. Bu gibi merkezlerde çalışan doktorlar sır saklamakla yükümlüdür.
Gebeliği önleyici haplar (kontraseptif haplar) doktorun önerisiyle kullanılmalıdır. Gerektiği gibi uygulanırsa gebeliği önleyici etkisi güçlüdür. Ama cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı önlem alabilmek için daima prezervatif de kullanılmalıdır. Prezervatifler HIV (AİDS), belsoğukluğu, klamidya ve trikomonyaz gibi enfeksiyonlara karşı iyi bir korunma sağlar, ama cinsel organlarla temastan önce takılmalıdır. Genital siğil ve herpese karşı da bir ölçüde koruma sağlar.
Genç kız gebeliÄŸi önleyici hap kullanmıyorsa ve prezervatifsiz cinsel iliÅŸki yaÅŸanırsa ya da iliÅŸki sırasında prezervatif yırtılır ya da penisten çıkarsa, gebelik riskini azaltmak için olayı izleyen 72 saat içinde acil kontraseptif kullanılabilir (buna “ertesi sabah hapı” adı da veriliyor, ama iliÅŸkiden sonra üç gün boyunca etkili olduÄŸu için aslında bu doÄŸru bir tanımlama deÄŸil). Bu yöntemde 12′ÅŸer saat arayla ikiÅŸerden dört hap alınır ve gebe kalma riski yüzde 2-3′e düşürülür. TürkiyeÂ’de de Ana Çocuk SaÄŸlığı ve Aile Planlaması merkezlerine ya da kadın doÄŸum kliniklerine bu amaçla baÅŸvurulabilir; ayrıca, HIV bulaÅŸma kuÅŸkusu olduÄŸunda, 48 saat içinde bu birimlere yapılacak bir baÅŸvuru ile HIV virüsünü çok büyük olasılıkla yok eden bir tedavi protokolü uygulanabilir.
İlk cinsel birleşme, erişkinler dünyasına adım atmada önemli bir geçiş töreni olarak görülür. Üzerinde doğru dürüst düşünmeden hızla bu adımı atmak kolaydır. Yeni bir durum söz konusu olduğu için, deneyimli iki kişi arasında bile ilk cinsel ilişkide çoğu zaman birçok beceriksizlik yaşanır. Her iki eş de deneyimsizse, durum daha da güç olabilir; eşlerin ikisi de çekingen, sinirli ve endişeli lacaktır.
Dolayısıyla, kiÅŸilerin zaman ayırarak önce birbirlerini tanımaları ve birbirlerinin vücutlarına alışmalarında yarar vardır. Daha da önemlisi, prezervatif kullanılması konusu ve gebeliÄŸi önleyici yöntemler önceden ele alınmalıdır. Gençlerin %70-80′i ilk cinsel birleÅŸmede prezervatif kullandığını belirtiyor. Gençlerde doÄŸurganlık yüksek olduÄŸu için, kadının istenmeyen gebeliÄŸi önleyici (kontraseptif) hap kullanması, erkeÄŸin de enfeksiyonları önlemek için prezervatif kullanması akla uygun olabilir (aÅŸağıya, GebeliÄŸi önleyici yöntemler bölümüne bakınız).
