Anksiyete Bozuklukları ve Nedenleri

Her türlü sağlık sorunlarınız için bilgilerinizi bırakın. Biz sizi arayalım.

Endişenin Etkileri Nelerdir? Anksiyete Bozuklukları

Endişe; özellikle zihinsel ve fiziksel stres altında iken herkesi etkiler. Normalde iki sonucu vardır: (a) şiddetli panik ve normal fonksiyonlarını yerine getirememe ya da (b) bir tehlike sezmek ve buna karşı gerekli önlemleri almak. Birinci reksiyon "travmatik endişe" ve ikinci reaksiyon "sinyal endişe" olarak adlandırılır.

Endişenin Nedenleri Nelerdir?

Bebeklik ve çocukluk dönemlerinde yaşananlar kişinin yetişkin dönemini etkiler ve endişe haline neden olabilir. Endişe genellikle duygusal bir baskıya abartılı bir yanıttır. Bununla birlikte bazı insanlar, duygusal baskılardan diğerlerinden daha fazla etkilenirler.

Endişe genellikle uzun bir zaman periyodunda ve tüm yaşam deneyimine bağlı olarak gelişen bir deneyimdir. Yaşam deneyimlerine karşı endişe hali geliştikten sonra bazı özel olaylar ya da durumlar endişe ataklarına yol açabilirler. Endişe seyri oluşmasının dört temel nedeni vardır:

Çevre: Yaşadığınız çevre kendinizi ve diğerlerini nasıl algıladığınızı etkiler. Bunlar ailenizle, arkadaşlarınızla, çalışma arkadaşlarınızla yaşadığınız deneyimler sonucu oluşacaktır. Çevrenizde kendinizi güvensiz hissediyorsanız, endişe hali de daha yaygın olarak oluşur.

Bastırılmış duygular: Kişisel ilişkilerinizde duygularınıza bir karşılık bulamazsanız endişe hali oluşacaktır. Bu, genellikle kızgınlığınızı ya da hayal kırıklığınızı uzun bir süre bastırırsanız oluşur.

Fiziksel nedenler: Zihin ve vücut karşılıklı etkileşim halindedir, bu etkileşimde oluşan bir değişiklik endişe halinin oluşmasına neden olabilir. Bu koşullar genellikle hamilelik, ergenlik ya da bir hastalık sonrası ortaya çıkar. Bu durumlarda ruh hali tamamen değişir ve bu endişe haline neden olabilir.

Kalıtsal nedenler: Bazı duygusal rahatsızlıklar aileden geliyor olabilir, ancak bu

Endişenin Çeşitleri Nelerdir? Anksiyete Depresyon

Endişeye neden olan koşullar genellikle 3 başlıkta incelenebilir: (a) endişe hali, (b) fobiler (c) bir travma sonrası stres rahatsızlıkları. Endişe hali üç temel rahatsızlık içerir: (i) panik ataklar, (ii) genel endişe rahatsızlıkları ve (iıı) saplantı hastalığı

Endişe Hali

Endişe birdenbire ortaya çıkabilir (kısa süreli olabilir) ya da kronik (uzun süreli) olabilir. Panik rahatsızlığına sahip bir kişinin genel endişe haline de sahip olması genellikle rastlanan birşeydir. Panik atakla bir arada görülmeyen endişe haline genel endişe rahatsızlığı denir. Panik atak ve genel endişe halinin benzer nedenleri ve belirtileri vardır.

Panik Atak Nedir?

Tekrarlanan endişe ataklara yol açıyorsa ya da sinirlilik hali süresince panik hali oluşuyorsa, bu panik atak olarak adlandırılır. Panik atak yavaş yavaş sinirlilik ve gerginlik olarak başlayıp birdenbire keskin bir endişe atağına dönüşür. Panik atak genç yetişkinlerde daha yaygındır, ergenlikte de görülebilir.

Panik atak başka bir akıl hastalığı ile bağlantılı değildir ve herhangi bir hızlandırıcı faktörle ortaya çıkmaz. Hızlandırıcı faktörler hastalığın işaret ve belirtilerini çabuklaştıran faktörle Jr. Eğer bastırılmış duygulara sahipseniz, panik atağı hızlandıran faktörleri tanımlamanız kolay olmaz; ancak bir uzman bu konuda size yardımcı olabilir.

Panik Atağın Belirtileri Nelerdir?

Panik atağın genel belirtileri, genel bir panik hali, çarpıntı (kalbin güm güm attığını ya da çok hızlı çarptığını hissetmek), göğüste ağrı, soluk almada güçlük ya da çok hızlı soluk alıp verme ve baş dönmesi ya da kendini zayıf hissetmektir, insanlar paniği tuhaf, esrarlı duygular ya da kötü birşey olacakmış gibi hissetmek olarak tanımlarlar. Burada korkunuzun nedenini ya da çekindiğiniz olayın sonuçlarını tanımlamanızın herzaman mümkün olmayabileceğini bilmeniz gerekir. Eğer nedeni tanımlayamıyorsanız, kendinizi çaresiz ve korumak için "birşey" yapmak zorunda hissedeceksiniz. Ancak bu "birşey"i tanımlamakta kolay olmayacaktır.
Aşağıda panik atağın temel belirtileri detaylandırılmıştır.

Göğüs ağrısı: Endişeden kaynaklanan göğüs ağrısı genellikle kalp krizi ya da kalple ilgili bir rahatsızlıktan kaynaklanan göğüs ağrısı ile karıştırılır. Kalp problemlerinden kaynaklanan göğüs ağrısı ile endişeden kaynaklanan göğüs ağrısı arasında dört temel farklılık vardır. Endişeden kaynaklanan göğüs ağrısı:
1. Sadece birkaç saniye sürer, ancak birkaç dakikada ya da saatte bir tekrarlanabilir.
2. Hareket etmeyle ya da fiziksel çabayla ilintili değildir;
3. Dinlenirken bile oluşabilir; ve
4. Göğüs ağrısı başladığında fiziksel aktiviteyi bıraksanız da kesilmez.

Nefes alma güçlüğü: Bir atak sırasında havasız kalma korkusuyla, daha hızlı ve derin nefes almaya başlarsınız. Aynı zamanda dışarı çıkıp, daha çok hava alma ihtiyacı hissedersiniz. Derin ve hızlı soluma çok uzun sürerse, çok miktarda karbondioksit kaybı oluşabilir. Karbondioksit miktarındaki dengesizlik; ayakparma-ğı, ayak ya da yüzde uyuşma ya da ürperirle, baş dönmesi ve solgunluk gibi ilave belirtilere yol açabilir.

Diğer belirtiler: Endişe problemi olan bazı kişiler yüz kızarması, terleme, ürper-me ve isilik gibi problemlerden yakınabilirler. Ayrıca midede acı ya da kelebek uçuyor hissi oluşabilir. Panik atak sırasında, zihniniz bulanık ya da karmaşık olduğu için sağlıklı düşünüp hareket edemeyebilirsiniz.

Panik Atağın Teşhis Kriterleri, Anksiyete Bozukluk

Üç hafta içerisinde en az üç panik atak geçirilmiş olmalıdır. Bu ataklar yoğun efor harcandığı ya da hayati tehlike olduğu zamanlarda olmamalıdır.

Aşağıda sayılan belirtilerin en az dördünü taşıyan panik ataklar sırasında korku ve endişe hâkimdir:

1. Nefes alma güçlüğü
2. Çok yoğun ve zorlayıcı kalp atışı,
3. Kalp ağrısı ya da rahatsızlığı,
4. Şok ya da boğulma hissi,
5. Baş dönmesi ya da kararsızlık hissi,
6. Ellerde ve ayaklarda ürperme,
7. Kendini rüyada gibi hissetmek,
8. Sıcak ve soğuk ürperme,
9. Terleme,
10. Bayılma,
11. Titreme.

Panik atak sırasında ölüm, çıldırma, delirme ya da kontrolsüz birşey yapma korkusu.
Bir ay içerisinde aşağıdakilerden birini en az bir atak izleyecektir:

Başka ataklar konusunda sürekli endişe içerisinde olmak
Kalp krizi ya da çıldırma gibi panik atağın sonucunda olabilecekler için belirgin üzüntü halinde olmak,
Ataklarla ilgili belirgin davranış değişikliği Büyük bir depresyon gibi zihinsel bir probleme ya da fiziksel sorunlara sahip olmamak.

Kalabalıkta olma korkusuyla bir arada ortaya çıkmaz.

Panik atakların sıklığı kişiden kişiye değişir. Bazı insanlar hayatları boyunca birkaç panik atak geçirirken, bazıları birkaç günde haftada ya da ayda bir panik atak geçirebilirler, bazen herhangi belirgin bir neden olmaksızın panik ataklar birdenbire kesilir. Her atağın şiddeti ve belirtileri farklıdır.

Not: "Anksiyete Bozuklukları ve Nedenleri" konusu ile ilgili okuduğunuz yazı tamamen bilgi amaçlıdır. Tıbbi tedavi yerine kullanılmamalıdır. Bu nedenle sağlığınızı riske atmayın ve bir doktora danışın.