|
|
Aids Klinik Tablolar ve Enfeksiyonlar
AİDS içinde ileri derecedeki bağışıklık yetmezliği nedeniyle oluşan karmaşık klinik tablolar bulunmaktadır. Hastalığın gidişi sırasında sık sık tekrarlayan fırsatçı enfeksiyonlar ve Kaposi sarkomu görülür. Kaposi sarkomu aslında nadir görülen bir kanser türü olmakla beraber, AlDS'li hastaların üçte biri kadarında görülebilmektedir. Bu has- talar aynı zamanda, lenfoma dediğimiz türden tömürler de oluşturabilirler.
BaÅŸlangıç kısımda sözünü ettiÄŸimiz LAV/HTLV—III virüsü vücuda girdikten sonra özellikle yardımcı T hücrelerini iÅŸgal etmekte, onların içinde çoÄŸalmakta ve bu hücrelerin geliÅŸmelerini ve görev yapmalarını engellemekte; böylece kiÅŸide meydana gelen bağışıklık yetmezliÄŸi, fırsatçı enfeksiyonlara yol açmakta ve AİDS hastalığının çeÅŸitli tablolar oluÅŸmaktadır. Åžu halde hastalığı baÅŸlatan LAV/HTLV—III virüsü olmakla beraber, hastalığın gidiÅŸini belirleyen tek faktör bu deÄŸildir. İkincil viral enfeksiyonlar da büyük roller oynamaktadırlar. Yalnız LAV virüsü ile enfekte olanlarda kan testleri pozitif olmakla birlikte (bunlara serumları virüs bakımından pozitif kiÅŸiler ya da kısaca seropozitif kiÅŸiler denir), AİDS tablosu görülmez. Hasta LAV virüsüyle birlikte diÄŸer virüslerin de istilâsına uÄŸrarsa, o zaman AİDS'in klinik tablolarının oluÅŸtuÄŸu ve geliÅŸtiÄŸi düşünülmektedir. Bu ilave virüsler arasında en önemlileri Cytomegalovirüs, Epstein-Barr virüsü, B Hepatit virüsü, Herpes virüsleridir. Bu virüsler bir taraftan çeÅŸitli enfeksiyon tablola- rı yaratırlarken, bir taraftan da AlDS'de görülen bazı kanser türlerini oluÅŸtururlar. Cytomegalovirüsün Kaposu sarkomu oluÅŸunda, Epstein-Barr virüsünün lenfomaların oluÅŸunda, Herpes simplex I virüsünün dil kanseri ve Herpes simplex II virüsünün de rektum ve anüs kanserlerinin oluÅŸunda rol oynadıklarına dair kanıtlar gittikçe çoÄŸalmaktadır. Yukarıdaki gözlemler, AlDS'li hastalarla kanser oluÅŸumunda iki kademe düşündürmektedir.
Klinik Belirtiler
AlDS'de klinik belirtiler 4 kısımda incelenebilir:
1 Doğumdan LAV/HTLV-IM virüsünün etkilerine bağlı belirtiler.
2. Bağışıklık yetmezliği nedeniyle oluşan fırsatçı enfeksiyonların
belirtileri.
3 Kaposi sarkomuna bağlı belirtiler.
4. Diğer habis hastalıklara bağlı belirtiler.
LAV virüsüyle enfekte olan kişilerin bir kısmında hiçbir belirti olmaz Bunların virüsle bulaştıkları ancak kan testleriyle anlaşılır. Virüsle bulaşanların bir kısmı, akut bir enfeksiyon tablosu gösterirler. B. kaç günden birkaç haftaya kadar süren bu tabloda ateş terleme, halsız-lik, fenalık hissi, kas ve eklem ağrıları, başağrısı, boğaz ağrısı, ishal, lenf bezlerinde genel büyüme ve deri döküntüleri gorulebilir. Bazen rombostopeni de olur. Bu hastalık tablosu enfeksiyöz mononükleoz dediğimiz tabloya çok benzer. Yalnız orada kanda artmış oranda lenfositler ve monositler varken, burada böyle birşey yoktun Bu hastalarda kanda LAV virüsü antikorlar, (seropozitivite bulunur Bazen hastalığın başlangıcında antikorlar yoktur; ancak birkaç hafta içinde se-ropozitlvte oluşur. Bu akut safha geçtikten sonra hastalık uykuya girebilir ve aylar ya da yıllarca hiçbir belirti, görülmez (latent safha).
Hastalığın bir diğer şekli "Lenfadenopati sendromu" yada AİDS related complex" = ARC şeklidir. Burada, yaygın lent bezleri büyümesi yanında, ateş, gece terlemeleri, zayıflama, halsizlik gibi belirtiler
olur ve bu tablo uzun süre gider. ARC'II hastaların yüzde 10-20 kadarı birkaç yıl içinde tam AİDS tablosuna dönüşebilir.
LAV virüsü, yukarıda anlatılan belirtiler yanında, bazı organlara da zarar verebilmektedir. Merkezi sinir sistemini tutabilen virüs ansefa-lit gibi nörolojik belirtilere sebep olabilmektedir. Bunun yanında vırus, bağırsak hastalığı (anterit), böbrek yetmezliği, metabolik ve hormo-nal bozukluklar (hiperkalsemi ve böbrek üstü bezi yetmezliği) ve aller-jik belirtilere yol açmaktadır.
Virüsün yaptığı bu belirtiler yanında, AİDS seyri sırasında birçok enfeksiyonlar da görülmektedir. Biraz aşağıda bu enfeksiyonlardan bahsedeceğiz. Cetvel VIII, yukarıda bahsettiğimiz klinik tabloları özetlemektedir.
